0 zł długu? Sprawdziliśmy, czy to prawda o Sobieniach

Serwis Z-dykty.pl prześwietla polskie gminy. Sprawdziliśmy Sobienie-Jeziory

W ostatnich dniach dużą popularność w internecie zdobywa serwis Z-dykty.pl. Strona zbiera publicznie dostępne dane o polskich samorządach i przedstawia je w jednym miejscu. Można tam sprawdzić między innymi dochody i wydatki gminy, poziom zadłużenia, skalę inwestycji, liczbę mieszkańców czy pozycję na tle innych samorządów w kraju.

Sprawdziliśmy, jak w tym zestawieniu wypada gmina Sobienie-Jeziory. Najważniejsze dane porównaliśmy również z oficjalnymi dokumentami i sprawozdaniami gminy.

Gmina bez zadłużenia

Jedną z informacji, która zwraca uwagę w zestawieniu, jest brak zadłużenia gminy Sobienie-Jeziory. Według Z-dykty.pl zadłużenie wynosi 0 zł, a jego relacja do dochodów gminy wynosi 0 proc.

Sprawdziliśmy tę informację w oficjalnych dokumentach finansowych samorządu. Dane potwierdzają, że gmina nie posiada zadłużenia z tytułu kredytów, pożyczek ani obligacji.

Nie jest to również sytuacja jednorazowa. Już w Raporcie o stanie gminy za 2023 rok wskazywano wprost, że gmina nie posiada zadłużenia. W poprzednich latach zdarzało się również, że planowany deficyt był finansowany ze środków zgromadzonych wcześniej, a nie poprzez zaciąganie nowych zobowiązań.

Daje to gminie stosunkowo bezpieczną sytuację finansową i większą swobodę przy planowaniu kolejnych wydatków.

Ponad jedna trzecia wydatków na inwestycje

Brak zadłużenia nie oznacza przy tym, że gmina ogranicza inwestycje.

W 2025 roku dochody Sobień-Jezior wyniosły 55,09 mln zł, natomiast wydatki 54,62 mln zł. Rok zakończył się więc niewielką nadwyżką.

Wydatki majątkowe, czyli przede wszystkim środki przeznaczone na inwestycje, stanowiły około 36 proc. wszystkich wydatków gminy.

To istotna część budżetu. Pokazuje, że pomimo braku zadłużenia samorząd przeznacza znaczące środki na rozwój infrastruktury i inne przedsięwzięcia inwestycyjne.

Korzystnie wygląda również nadwyżka operacyjna. W 2025 roku stanowiła około 16,9 proc. dochodów bieżących. W uproszczeniu jest to różnica pomiędzy bieżącymi dochodami samorządu a kosztami jego codziennego funkcjonowania. Im większa pozostaje ta nadwyżka, tym większe możliwości finansowania inwestycji lub odkładania środków na kolejne lata.

Dochody na mieszkańca w środku krajowej stawki

Dobra kondycja finansowa nie oznacza jednak, że Sobienie-Jeziory należą do najbogatszych gmin w Polsce.

Dochody na jednego mieszkańca wyniosły około 8939 zł. Według zestawienia daje to 1214. miejsce wśród 2479 gmin, a więc pozycję w okolicach środka krajowej stawki. Podobnie wygląda poziom wydatków.

Sobienie-Jeziory nie wyróżniają się więc wyjątkowo wysokimi dochodami. Na uwagę zasługuje raczej sposób gospodarowania budżetem: brak zadłużenia, dodatni wynik finansowy oraz stosunkowo wysoki udział inwestycji w wydatkach.

Mieszkańców jest coraz mniej

Znacznie mniej korzystnie wyglądają dane demograficzne.

Według danych prezentowanych przez serwis gminę zamieszkują 6163 osoby. W ciągu pięciu lat liczba mieszkańców zmniejszyła się o około 2,1 proc.

W 2025 roku w gminie urodziło się 47 dzieci, natomiast zmarło 78 mieszkańców. Oznacza to ujemny przyrost naturalny na poziomie 31 osób.

Spadek liczby ludności mógłby być częściowo równoważony przez nowych mieszkańców przeprowadzających się na teren gminy. W 2025 roku saldo migracji wyniosło jednak zaledwie +2 osoby.

Dane te są szczególnie interesujące w zestawieniu z ruchem budowlanym.

W 2025 roku wydano 85 pozwoleń na budowę, z czego 50 dotyczyło budynków jednorodzinnych. Rok wcześniej było ich 49, a w 2023 roku 45.

Oznacza to, że zainteresowanie budową domów na terenie gminy pozostaje stosunkowo duże. Na razie nie znajduje to jednak wyraźnego odzwierciedlenia we wzroście liczby mieszkańców.

Dla gminy położonej na Mazowszu i pozostającej w zasięgu oddziaływania Warszawy może to być jedno z ważniejszych wyzwań na kolejne lata.

Na co gmina wydaje pieniądze?

Największą pozycją w wydatkach gminy pozostaje oświata. W 2025 roku odpowiadała za około 44,4 proc. wszystkich wydatków.

Na transport i drogi przeznaczono około 11,8 proc. budżetu, na administrację 9,9 proc., a na gospodarkę komunalną i ochronę środowiska około 7,4 proc.

Warto również zwrócić uwagę na udział dochodów własnych. W 2025 roku stanowiły one około 53,3 proc. wszystkich dochodów gminy.

Dochody własne obejmują między innymi wpływy z lokalnych podatków i opłat oraz udział samorządu w podatkach dochodowych. Ich udział w budżecie pokazuje, jaka część dochodów pochodzi ze źródeł związanych bezpośrednio z gminą i jej mieszkańcami, a jaka z dotacji oraz innych transferów.

Finanse dobre, wyzwaniem pozostaje demografia

Dane przedstawione przez Z-dykty.pl pokazują Sobienie-Jeziory jako gminę o bezpiecznej sytuacji finansowej.

Samorząd nie posiada zadłużenia, kończy rok z dodatnim wynikiem, ma solidną nadwyżkę operacyjną i przeznacza znaczną część budżetu na inwestycje. Jednocześnie pod względem dochodów na mieszkańca pozostaje mniej więcej w środku krajowej stawki.

Znacznie większym problemem wydaje się sytuacja demograficzna. Liczba mieszkańców stopniowo spada, liczba zgonów przewyższa liczbę urodzeń, a saldo migracji jest niemal zerowe.

To właśnie tutaj może znajdować się jedno z najważniejszych wyzwań dla gminy na najbliższe lata.

Przy obecnej sytuacji finansowej Sobienie-Jeziory mają stosunkowo dobry punkt wyjścia. Pytanie brzmi, w jaki sposób wykorzystać tę pozycję, aby inwestycje przekładały się nie tylko na poprawę infrastruktury, ale również na większą atrakcyjność gminy jako miejsca do zamieszkania.

Za kilka czy kilkanaście lat miarą sukcesu może być bowiem nie tylko brak zadłużenia, ale również to, czy Sobienie-Jeziory staną się miejscem, do którego przybywa nowych mieszkańców.